Luật Phong Gia

CHUYỂN HÓA TỘI PHẠM TRỘM CẮP THÀNH CƯỚP TÀI SẢN & HÀNH HUNG ĐỂ TẨU THOÁT TRONG TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN

Diễn biến hành vi phạm tội trên thực tế không phải bao giờ cũng có sự đồng nhất với những quy định của luật. Trong nhiều trường hợp hành vi phạm tội diễn ra theo một chiều hướng khác so với hành vi ban đầu. Do đó đã hình thành nên trường hợp về chuyển hóa tội phạm hay là chuyển hóa về tội danh. Trên thực tế, có nhiều tình huống khiến nhầm tưởng đây là hành vi làm chuyển hóa tội phạm, tuy nhiên hành vi đó lại được xem hành hung để tẩu thoát. Vậy để làm rõ khi nào tội phạm bị chuyển hóa, khi nào chỉ coi là hành hung để tẩu thoát, Công ty Luật & Đầu tư Quốc tế Phong Gia xin đưa ra một số ý kiến thông qua bản án sau:

Bản án 37/2017HSST ngày 12/09/2017 về tội Cướp tài sản của Tòa án nhân dân huyện Hòa Vang, TP. Đà Nẵng.

Tóm tắt nội dung bản án: 

Vào khoảng 17 giờ ngày 25/4/2017, Phùng Thị Bích H đến nhà bà Ngô Thị T để mượn cục sạc điện thoại. Lúc đến nhà bà T, thấy nhà đóng cửa, không có ai ở nhà nên H nảy sinh ý định đột nhập vào nhà bà T để trộm cắp tài sản. Tại đây, H đang lục tìm tài sản thì bà T về và đi vào trong nhà, thấy có người nên bà T la lên nhiều lần: “Quớ làng, ăn trộm”. Sau đó, bà T chạy vào phòng ngủ của mình thì bị H chạy theo kéo áo bà T lại và nói “Cô đừng la nữa”, đồng thời làm bà T té ngã xuống nền nhà. Sợ bà T la nữa sẽ bị phát hiện nên H dùng tay bịt miệng bà T đồng thời lấy cây roi điện trong túi xách ra và chích vào cánh tay, chích vào cổ bà T làm bà T té ngã vào góc tường gần cây phơi đồ. Bà T tiếp tục chống cự nên H lấy cây gỗ dùng để cột mùng dài khoảng 1,5m gần đó và đánh nhiều cái vào lưng bà T làm gãy cây gỗ này. Sau đó, H ném cây gỗ và chạy ra đến bếp thì bà T đuổi theo, nắm tóc của H, H vung tay làm bà T té ngã xuống đất. Khi phát hiện trong túi áo của bà T có tiền (8.000.000 đồng) H dùng hai tay đè lên mặt bà T rồi dùng tay giật túi nilông đựng tiền trong túi áo của bà T và lấy roi điện bỏ chạy ra hướng sau nhà. Còn bà T được mọi người đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện. Sau khi tiếp nhận thông tin, Cơ quan điều tra Công an huyện Hòa Vang tiến hành truy xét, đến khoảng 21 giờ cùng ngày phát hiện và mời Phùng Thị Bích H về trụ sở làm việc. Qua làm việc, H đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình như đã nêu trên.

 Quyết định của Tòa án: Phùng Thị Bích H phạm tội Cướp tài sản. 

Bản án 37/2017HSST của Tòa án nhân dân huyện Hòa Vang, TP. Đà Nẵng xác định hành vi của Phùng Thị Bích H phạm tội “Cướp tài sản” mà không xác định có hành vi “Hành hung để tẩu thoát”, làm tình tiết định khung trong tội “Trộm cắp tài sản”. 

  1. Chuyển hoá từ tội “Trộm cắp tài sản” thành tội “Cướp tài sản”

Khi một người thực hiện hành vi phạm tội thỏa mãn đầy đủ tất cả các yếu tố cấu thành tội phạm được quy định trong Bộ luật Hình sự thì sẽ cấu thành tội đó. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện hành vi phạm tội, vốn dĩ ban đầu tội phạm thực hiện hành vi của tội này, nhưng vì các lý do khách quan, có những hành vi khác xảy ra lại đáp ứng cấu thành tội khác. Trong đó, hành vi sau có mức độ nguy hiểm cao hơn so với hành vi ban đầu. Chuyển hóa tội phạm thường diễn ra đối với loại tội xâm phạm sở hữu như “Trộm cắp tài sản” chuyển hóa thành tội “Cướp tài sản”, từ “Cướp giật tài sản”,“ Cưỡng đoạt tài sản” cũng có thể chuyển hóa thành tội “Cướp tài sản”,…

Trong bản án trên, Tòa án đã nhận định Phùng Thị Bích H phạm tội “ Cướp tài sản” quy định tại Điều 168 BLHS 2015. Tội danh này được chuyển hóa từ tội “ Trộm cắp tài sản”, vốn dĩ ban đầu ý định và kế hoạch cũng như hành vi của chị H là trộm: “ Thấy nhà đóng cửa, không có ai ở nhà nên H nảy sinh ý định đột nhập vào nhà bà T để trộm cắp tài sản. Tại đây, H đang lục tìm tài sản thì bà T về và đi vào trong nhà…”. Sau khi bị bà T bắt gặp, H đã có các hành vi như: Bịt miệng bà T, đe dọa bà T, đánh bằng gậy và đẩy ngã bà T nhằm mục đích chiếm đoạt bằng được tài sản rồi bỏ trốn. Tất cả hành vi trên đã cấu thành đầy đủ tội “ Cướp tài sản” ( hành vi đặc trưng của “Cướp tài sản” là dùng vũ lực hay đe doạ dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản của họ). Những hành vi trên đã thỏa mãn đầy đủ các dấu hiệu để chuyển hóa từ tội “ Trộm cắp tài sản” sang “ Cướp tài sản” như sau:

+ Đang thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

+ Bị phát hiện tại thời điểm thực hiện hành vi.

+ Người phạm tội dùng vũ lực tấn công nạn nhân hoặc người khác.

+ Nhằm mục đích lấy, giữ, chiếm đoạt cho bằng được tài sản.

  • Hành hung để tẩu thoát.

Vậy tại sao có những tình huống lại ko bị chuyển hóa tội phạm mà chỉ được coi là hành hung để tẩu thoát, được xác định tại tội danh ban đầu với yếu tố tăng nặng? Bởi lẽ điểm khác nhau mấu chốt nhất là ở mục đích hành hung của người phạm tội. Ở chuyển hóa tội phạm, người phạm tội thực hiện vũ lực với nạn nhân nhằm chiếm giữ bằng được tài sản. Còn đối với hành hung để tẩu thoát, mục đích sử dụng vũ lực là nhằm thoát khỏi sự truy đuổi của chủ tài sản mà không có ý định giữ bằng được tài sản đã chiếm đoạt. Ví dụ trong vụ việc trên, sau khi bị bà T bắt gặp đang có hành vi lục lọi trong nhà mình, H bị bà T bắt giữ, H dùng vũ lực để chống lại bà T nhằm chạy thoát sự bắt giữ ( lúc này H chưa lấy được tài sản) thì chỉ coi đây là hành hung để tấu thoát mà không bị chuyển hóa tội phạm từ “ Trộm cắp tài sản” sang “ Cướp tài sản”.

Trên đây là quan điểm của chúng tôi về phân biết chuyển hóa tội “Trộm cắp tài sản” thành “Cướp tài sản” & “Hành hung để tẩu thoát” trong tội Trộm cắp tài sản, bài viết mang tính chất tham khảo, mong nhận sự góp ý và bình luận từ bạn đọc.

Lê Hải Quỳnh- Phong Gia Group

Công Ty Luật & Tư Vấn Đầu Tư Quốc Tế Phong Gia