Luật Phong Gia

PHÂN BIỆT TỘI “ LỪA ĐẢO CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN” VÀ “ TRỘM CẮP TÀI SẢN” NHƯ THẾ NÀO?

Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Trộm cắp tài sản là hai loại tội phạm với hành vi khách quan hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn có thể xác định sai tội danh do nhầm lẫn giữa thủ đoạn phạm tội và hành vi khách quan, dẫn đến việc định tội danh không đúng với bản chất của vụ án. Dưới đây chúng tôi xin đưa ra một số ý kiến về cách phân biệt hai tội danh này.

Theo Bản án 09/2021/HS-ST ngày 07/05/2021 của Toà án nhân dân huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng: 

Nội dung vụ án:

Nguyễn Văn M không phải là người tu hành theo Phật giáo nhưng thường xuyên mặc trang phục của người tu hành theo Phật giáo. Ngày 12/12/2020, M đến nhà anh Lê Văn L mặc trang phục của nhà sư để bán nhang và nói hiện tại M đang tu hành tại chùa ở xã Đại Ninh, huyện Đức Trọng. M biết gia đình anh L đang gặp khó khăn trong công việc nên đã gợi ý làm lễ cúng để giải hạn, cầu an cho gia đình anh L và nói gia đình anh L chuẩn bị 49.000.000 để làm lễ cúng. M nói anh L chuẩn bị mâm cúng gồm đồ ăn chay, hoa, trái cây và hẹn khoảng 10 giờ, ngày 17/12/2020, M sẽ đến nhà anh L để làm lễ cúng. Sáng ngày 17/12/2020, M đến chợ mua 02 tấm vải màu đỏ và giấy tiền âm phủ. Khoảng 11 giờ cùng ngày, M đến nhà anh L và hướng dẫn gia đình anh L sắp xếp mâm cúng để M làm lễ cúng. Vợ của anh L đưa cho M 01 xấp tiền mệnh giá 500.000, M cầm số tiền chị Y đưa rồi bỏ vào 01 tấm vải màu đỏ đã chuẩn bị từ trước và gói lại rồi để lên đĩa và đặt lên mâm cúng. Trong lúc làm lễ cúng, lợi dụng lúc gia đình anh L không quan sát, M đã lén tráo đổi gói bọc tiền âm phủ trong túi lấy bọc tiền thật. Sau khi cúng xong, M nói với gia đình anh L sau 49 tiếng mới được lấy ra sử dụng. Khi M chuẩn bị ra về, gia đình anh L thấy M có những biểu hiện nghi vấn nên đã kiểm tra gói vải màu đỏ và phát hiện bên trong là giấy tiền âm phủ nên đã giữ M lại và báo cơ quan Công an.

Quyết định của bản án: Tuyên bố bị cáo Nguyễn Văn M phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Đối với bản án trên cũng như các tình huống tương tự sẽ có hai luồng quan điểm:

Quan điểm thứ nhất cho rằng anh M phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản “quy định tại Điều 174 BLHS năm 2015. Lừa đảo chiếm đoạt tài sản là hành vi dùng thủ đoạn gian dối đưa thông tin giả, khiến chủ sở hữu tin nhầm mà giao tài sản. Tài sản được chuyển giao dựa trên sự tin tưởng và tự nguyện một cách công khai với chủ tài sản. (ví dụ làm giấy tờ hồ sơ giả khiến chủ sở hữu tin và giao tài sản của mình). Trong bản án trên, có thể thấy anh M đã có hành vi gian dối bằng cách mặc trang phục của người tu hành phật giáo, nói mình là nhà sư, tu hành tại chùa X, nhằm mục đích tạo ra một thông tin giả khiến gia đình anh L tin tưởng. Cũng chính vì sự tin tưởng nên vợ anh L đã giao 49.000.000 đồng cho M để M bỏ vào bọc vải đỏ và cất đi, là cơ hội cho M đánh tráo bọc vải có tiền âm phủ.

Quan điểm thứ hai cho rằng, anh M phạm tội “Trộm cắp tài sản” quy định tại Điều 173 BLHS năm 2015. Trộm cắp tài sản là hành vi là chiếm đoạt một cách lén lút, lợi dụng sơ hở, mất cảnh giác của chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản. Cần lưu ý hành vi lén lút chỉ cần riêng đối với chủ tài sản hoặc người quản lý tài sản, còn với người khác thì có thể công khai (ví dụ chiếm đoạt điện thoại đang còn trong balo của người khác mặc dù hiện tại người đó không có ở đây, nhưng tài sản còn trong balo của người đó, tức rằng vẫn có sự quản lý và kiểm soát. Hành vi có thể diễn ra công khai đối với người có mặt ở đó, nhưng vì chủ sở hữu hiện không có mặt nên vẫn được coi là lén lút). Với bản án trên, mặc dù bản án quyết định tuyên bố bị cáo M phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, nhưng trong phần nhận định, Toà án cũng nêu rằng: “trong lúc cúng tại nhà anh L, lợi dụng lúc gia đình người bị hại không quan sát bị cáo đã thực hiện hành vi lấy gói tiền 49.000.000 đồng bỏ vào túi, rồi lấy gói vải màu đỏ bên trong có giấy tiền âm phủ bỏ vào vị trí của gói tiền thật nhằm mục đích chiếm đoạt.” Vì vậy, đối với hành vi chiếm đoạt 49.000.000 đồng của bị cáo M có dấu hiệu của tội “Trộm cắp tài sản”, chứ không phải “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Theo quan điểm cá nhân, chúng tôi đồng tình với quan điểm thứ hai. Bởi lẽ có xuất hiện thủ đoạn gian dối nhưng đây chỉ là một thủ đoạt nằm trong kế hoạch trộm cắp tài sản. Hành vi gian dối của M là phương thức để M tiếp cận tài sản vì hành vi trực tiếp chiếm đoạt là hành vi của tội Trộm cắp. Sau khi tiếp cận được tải sản, M đã lén lút lợi dụng sơ hở mất cảnh giác của anh L để chiếm đoạt tài sản. Việc lét lút, bí mật nhằm che giấu hành vi phạm tội của mình với chủ sở hữu, nếu quá trình M thực hiện hành vi tráo đổi tiền mà gia đình anh L phát hiện ngay thì sẽ không đồng ý để M chiếm đoạt số tiền này, ở đây không có sự tự nguyện giao tài sản.  

Trên đây là quan điểm của chúng tôi về phân biệt tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Trộm cắp tài sản”, bài viết mang tính chất tham khảo, mong nhận sự góp ý và bình luận từ quý vị.

Lê Hải Quỳnh- Phong Gia Group

Công Ty Luật & Tư Vấn Đầu Tư Quốc Tế Phong Gia

  • Địa chỉ: Tầng 1, số 24, đường số 37, khu đô thị Vạn Phúc, phường Hiệp Bình Phước, thành phố Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh
  • Hotline: 093 841 6666
  • Website: phonggiagroup.com   

          phonggialawfirm.com 

          vienquoctepacific.com