Ly hôn đơn phương là gì?
Ly hôn đơn phương là việc chấm dứt quan hệ hôn nhân theo yêu cầu của một bên vợ hoặc chồng khi hai bên không đạt được sự thỏa thuận chung.
Đây là hình thức ly hôn phát sinh nhiều tranh chấp nhất trong thực tiễn xét xử, đặc biệt liên quan đến quyền nuôi con, phân chia tài sản chung và nghĩa vụ tài chính sau ly hôn. Vì vậy, pháp luật quy định rất chặt chẽ các điều kiện để Tòa án chấp nhận giải quyết ly hôn đơn phương.
Điều kiện ly hôn đơn phương theo quy định
Căn cứ Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, được áp dụng ổn định đến năm 2025, Tòa án chỉ giải quyết ly hôn đơn phương khi có căn cứ chứng minh tình trạng hôn nhân đã trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được.
Việc đánh giá các căn cứ này không dựa trên ý chí chủ quan của một bên mà được xem xét trên cơ sở chứng cứ và diễn biến thực tế của quan hệ hôn nhân.
Trường hợp có hành vi bạo lực gia đình
Một bên vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình là căn cứ rõ ràng để yêu cầu ly hôn đơn phương. Bạo lực gia đình không chỉ bao gồm hành vi xâm hại về thể chất mà còn thể hiện qua việc xúc phạm danh dự, nhân phẩm, gây tổn hại tinh thần hoặc kiểm soát, chi phối về kinh tế.
Khi các hành vi này xảy ra thường xuyên hoặc gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tinh thần và tính mạng của người còn lại, Tòa án có cơ sở xác định đời sống hôn nhân không thể tiếp tục duy trì.
Trường hợp vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng
Vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng là một trong những căn cứ phổ biến nhất trong các vụ ly hôn đơn phương. Các hành vi như bỏ mặc vợ hoặc chồng, không thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng con cái, có quan hệ tình cảm bất chính với người khác, thường xuyên chửi mắng, hành hạ tinh thần hoặc sa vào các tệ nạn xã hội đều có thể bị xem là vi phạm nghĩa vụ hôn nhân.
Mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm sẽ do Tòa án xem xét, đánh giá dựa trên thời gian vi phạm, hậu quả gây ra và chứng cứ do các bên cung cấp.
Trường hợp một bên mắc bệnh tâm thần hoặc không làm chủ được hành vi
Ly hôn đơn phương cũng được giải quyết khi một bên vợ hoặc chồng mắc bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không còn khả năng nhận thức, làm chủ hành vi của mình. Tình trạng này phải được xác định bởi cơ quan y tế có thẩm quyền.
Trong trường hợp người mắc bệnh đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do bên còn lại gây ra, pháp luật cho phép người thân thích yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người không có khả năng tự bảo vệ mình.
Trường hợp vợ hoặc chồng của người bị tuyên bố mất tích
Khi một bên vợ hoặc chồng đã bị Tòa án tuyên bố mất tích theo quy định của Bộ luật Dân sự, bên còn lại có quyền yêu cầu ly hôn đơn phương. Trong trường hợp này, Tòa án giải quyết yêu cầu ly hôn mà không cần xem xét thêm các yếu tố về mâu thuẫn hôn nhân, bởi quan hệ hôn nhân trên thực tế đã không còn tồn tại.
Ai có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương?
Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình, vợ hoặc chồng đều có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương. Trong trường hợp một bên mất năng lực hành vi dân sự và là nạn nhân của bạo lực gia đình, cha, mẹ hoặc người thân thích khác cũng có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết. Tuy nhiên, nhằm bảo vệ phụ nữ và trẻ em, pháp luật quy định người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn đơn phương khi vợ đang mang thai, sinh con hoặc đang trực tiếp nuôi con dưới mười hai tháng tuổi.
Thành phần ly hôn đơn phương mới nhất
Để ly hôn đơn phương, vợ hoặc chồng cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện đúng quy trình theo quy định pháp luật. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về thành phần hồ sơ theo đúng thủ tục mới nhất:
- Đơn khởi kiện về việc ly hôn đơn phương theo mẫu quy định;
- Bản gốc giấy chứng nhận đăng ký kết hôn;
- Bản sao chứng thực của chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân;
- Bản sao chứng thực của giấy khai sinh của con nếu có con chung;
- Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu đối với tài sản chung nếu có yêu cầu phân chia tài sản chung khi ly hôn;
- Giấy tờ khác chứng minh bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghĩa vụ vợ chồng (nếu có).
Trường hợp không còn giữ Giấy chứng nhận kết hôn thì có thể liên hệ với cơ quan hộ tịch nơi đã đăng ký kết hôn để xin cấp bản sao.
Trường hợp không có chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân của vợ hoặc chồng thì theo hướng dẫn của Tòa án để nộp giấy tờ tùy thân khác thay thế.
Quy trình ly hôn đơn phương
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ những giấy tờ như đã nêu tại mục (3), cá nhân thực hiện theo trình tự như sau:
Bước 1: Chuẩn bị và nộp hồ sơ
Người có yêu cầu giải quyết ly hôn (người khởi kiện) gửi hồ sơ ly hôn đơn phương đến Tòa án có thẩm quyền giải quyết bằng các phương thức sau: (i) Nộp trực tiếp tại Tòa án; (ii) Gửi đến Tòa án theo đường dịch vụ bưu chính; (iii) Gửi trực tuyến bằng hình thức điện tử qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có).
Bước 2: Thủ tục nhận đơn
Khi nhận được đơn khởi kiện ly hôn, Tòa án cấp giấy xác nhận đã nhận đơn cho người khởi kiện (nếu nộp trực tiếp tại Tòa án) hoặc gửi thông báo nhận đơn cho người khởi kiện (nếu nộp đơn qua dịch vụ bưu chính hoặc gửi trực tuyến).
Bước 3: Xử lý đơn ly hôn đơn phương
Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện, Chánh án Tòa án phân công một Thẩm phán xem xét đơn khởi kiện.
Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày được phân công, Thẩm phán phải xem xét đơn khởi kiện và có một trong các quyết định sau đây:
Yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện;
Tiến hành thủ tục thụ lý vụ án theo thủ tục thông thường hoặc theo thủ tục rút gọn nếu vụ án có đủ điều kiện để giải quyết theo thủ tục rút gọn quy định tại khoản 1 Điều 317 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015;
Chuyển đơn khởi kiện cho Tòa án có thẩm quyền và thông báo cho người khởi kiện nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án khác;
Trả lại đơn khởi kiện cho người khởi kiện nếu vụ việc đó không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.
Kết quả xử lý đơn của Thẩm phán quy định tại khoản 3 Điều này phải được ghi chú vào sổ nhận đơn và thông báo cho người khởi kiện qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có).
Dịch vụ tư vấn ly hôn tại công ty Luật Phong Gia:
Tóm lại, với đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, am hiểu sâu sắc pháp luật hôn nhân và gia đình, Công ty Luật Phong Gia cung cấp dịch vụ tư vấn và đại diện giải quyết ly hôn trọn gói, chuyên nghiệp. Phong Gia hỗ trợ khách hàng từ khâu tư vấn pháp lý ban đầu, soạn thảo đơn từ, thu thập hồ sơ, đại diện làm việc với Tòa án cho đến khi vụ việc được giải quyết dứt điểm, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng một cách tối ưu, nhanh chóng và đúng quy định pháp luật.
Một số dịch vụ thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương
- Bảo vệ quyền lợi trong vụ án đơn phương ly hôn;
- Nhận ủy quyền tham gia tố tụng đối với tranh chấp tài sản;
- Tư vấn hồ sơ, quy trình và thủ tục ly hôn thuận tình hoặc ly hôn đơn phương;
- Tư vấn và giải đáp quy định pháp luật về bạo hành gia đình và giải quyết vấn đề bạo hành tron hôn nhân;
- Tư vấn việc phân chia tài sản chung, tài sản riêng, nghĩa vụ trả nợ… khi hai vợ chồng ly hôn.
Thông tin liên hệ
Trên đây là nội dung tư vấn về Thủ tục ly hôn mới nhất 2026. Công ty Luật Phong Gia luôn sẵn sàng tiếp nhận và giải đáp mọi thắc mắc của Quý khách hàng. Để được hỗ trợ chi tiết và kịp thời, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua các kênh tư vấn chính thức.
- Trụ sở: Số 29, Đường số 55, phường An Khánh, Thành phố Hồ Chí Minh.
- Chi nhánh: D4-1 KĐT Ciputra, phường Phú Thượng, Thành phố Hà Nội.
- Điện thoại: 0986 027 789
- Website: phonggialawfirm.com
- Email: luatphonggia@gmail.com
- Fanpage: Công Ty Luật Phong Gia
- Zalo OA: https://zalo.me/4281684955376061567
