Khi người mất không để lại di chúc, quyền thừa kế đất đai sẽ được chia theo pháp luật. Nhiều gia đình lúng túng vì không rõ ai được hưởng, cách chia thế nào và thủ tục ra sao. Luật Sư Phong Gia sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định về luật thừa kế đất đai không di chúc mới nhất, tránh rủi ro pháp lý.
Quyền thừa kế đất đai không có di chúc là gì? Quy định pháp luật hiện hành.
Thừa kế được hiểu là việc dịch chuyển tài sản của người đã mất cho những người còn sống. Theo quy định pháp luật, có hai hình thức thừa kế. Thừa kế theo di chúc là việc phân chia di sản theo ý chí của người để lại di sản. Thừa kế theo pháp luật là việc chia tài sản dựa trên hàng thừa kế, điều kiện và trình tự do Bộ luật Dân sự quy định.
Thừa kế đất đai không có di chúc, hay còn gọi là thừa kế theo pháp luật, là hình thức chia di sản do pháp luật Việt Nam quy định. Hình thức này áp dụng khi người mất không lập di chúc để chỉ định người thừa kế cụ thể. Trong trường hợp thừa kế đất đai, quyền sử dụng đất sẽ được phân chia theo hàng thừa kế, quyền và nghĩa vụ của từng người được pháp luật xác định rõ.
Theo điều 649 Bộ luật dân sự 2015 quy định:
“Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định.”
Như vậy, nếu không có di chúc, việc chia thừa kế đất đai sẽ tuân thủ đúng trình tự, điều kiện và thứ tự ưu tiên người thừa kế theo quy định hiện hành.
Ai được hưởng thừa kế đất đai khi không có di chúc và nguyên tắc chia khi không có di chúc?
Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về quyền thừa kế và nguyên tắc chia di sản theo pháp luật như sau:
Quyền thừa kế đất đai không có di chúc
Khi người mất không để lại di chúc, quyền thừa kế đất đai được chia theo pháp luật cho các hàng thừa kế.
Thứ tự ưu tiên chia thừa kế theo pháp luật được xác định như sau:
- Hàng thừa kế thứ nhất: vợ hoặc chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết.
- Hàng thừa kế thứ hai: ông bà nội, ông bà ngoại, anh chị em ruột, cháu ruột của người chết (mà người chết là ông/bà nội, ngoại).
- Hàng thừa kế thứ ba: cụ nội, cụ ngoại; bác, chú, cậu, cô, dì ruột của người chết; cháu ruột và chắt ruột của người chết.
Nguyên tắc chia thừa kế theo quy định về luật thừa kế đất đai mới nhất:
- Những người ở cùng hàng thừa kế sẽ được chia phần di sản bằng nhau, trừ khi có thỏa thuận khác.
- Chỉ khi không còn ai ở hàng thừa kế trên thì những người ở hàng thừa kế dưới mới được hưởng di sản.
Thủ tục thừa kế đất đai không có di chúc theo pháp luật
Thủ tục thừa kế nhà đất không có di chúc theo pháp luật được thực hiện thông qua khai nhận di sản thừa kế hoặc thỏa thuận phân chia di sản, cơ bản gồm 5 bước:
Bước 1. Chuẩn bị hồ sơ
- Phiếu yêu cầu công chứng (khai nhận hoặc thỏa thuận).
- Dự thảo văn bản thỏa thuận/khai nhận di sản.
- CMND/CCCD của người thừa kế.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế (giấy khai sinh, đăng ký kết hôn, giấy chứng tử…).
Bước 2. Nộp hồ sơ tại văn phòng công chứng
Người thừa kế nộp hồ sơ tại tổ chức hành nghề công chứng gần nhất.
Bước 3. Niêm yết công khai
Cơ quan công chứng niêm yết thông tin thừa kế tại UBND xã nơi ở cuối cùng của người chết và nơi có đất, trong 15 ngày.
Bước 4. Công chứng văn bản thỏa thuận/khai nhận di sản
Sau thời gian niêm yết, nếu không có tranh chấp, công chứng viên lập và chứng nhận văn bản.
Bước 5. Đăng ký sang tên quyền sử dụng đất
Người thừa kế nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai. Thời gian xử lý không quá 10 ngày.
Những lưu ý quan trọng và tranh chấp thường gặp khi thừa kế đất đai không có di chúc
Những lưu ý quan trọng khi thừa kế đất đai không di chúc:
- Xác định đúng người thừa kế theo pháp luật:
- Thủ tục thừa kế:
- Nếu các đồng thừa kế thỏa thuận được, lập văn bản thỏa thuận phân chia di sản và công chứng.
- Nếu không thỏa thuận được, một hoặc nhiều người có thể khởi kiện yêu cầu Tòa án chia thừa kế.
- Hồ sơ cần thiết: giấy chứng tử, giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, giấy tờ nhân thân, giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế.
- Thời hiệu khởi kiện:
- 30 năm đối với bất động sản.
- 10 năm đối với động sản.
- Thẩm quyền giải quyết: Tòa án nhân dân cấp huyện nơi có đất tranh chấp.
Tranh chấp thường gặp khi liên quan đến luật thừa kế không di chúc liên quan đến đất đai:
- Tranh chấp về người thừa kế: xác định ai thuộc hàng thừa kế và có quyền hưởng di sản.
- Tranh chấp về diện tích hoặc phần được hưởng: phân chia đất không đồng đều dẫn đến mâu thuẫn.
- Tranh chấp về quyền sử dụng đất: ai có quyền quản lý, định đoạt tài sản thừa kế.
- Tranh chấp về việc công nhận người thừa kế: có hay không công nhận một người là đồng thừa kế hợp pháp
Lưu ý để hạn chế tranh chấp
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, giấy tờ pháp lý.
- Thực hiện hòa giải trước khi khởi kiện (bắt buộc trừ trường hợp đặc biệt).
Tuân thủ phán quyết của Tòa án để tránh phát sinh tranh chấp mới.
Dịch vụ pháp lý thừa kế đất đai không có di chúc
Công ty luật Phong Gia cung cấp dịch vụ pháp lý chuyên sâu về thỏa thuận tài sản giữa vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân. Các dịch vụ của chúng tôi bao gồm:
- Tư vấn luật thừa kế đất đai không có di chúc mới nhất;
- Soạn thảo & hỗ trợ thực hiện việc công chứng hồ sơ thừa kế;
- Đại diện làm thủ tục sang tên quyền sử dụng đất;
- Hòa giải & giải quyết tranh chấp thừa kế đất đai;
- Dịch vụ luật sư bảo vệ quyền lợi trong vụ án thừa kế.
Thông tin liên hệ
Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn của chúng tôi về Luật thừa kế đất đai không có di chúc mới nhất. Luật sư tư vấn thừa kế Phong Gia luôn sẵn sàng tiếp nhận những thắc mắc của Quý khách hàng. Để nhận được sự hỗ trợ tốt nhất, quý khách vui lòng liên hệ chúng tôi qua các nguồn sau:
Địa chỉ: Số 29, Đường số 55, phường An Khánh, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0335 429 520
Website: phonggialawfirm.com
Email: phonggiagroup@gmail.com
Zalo OA: https://zalo.me/4281684955376061567
Fanpage: Công Ty Luật & Tư Vấn Đầu Tư Quốc Tế Phong Gia
*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ chúng tôi để được hỗ trợ.
