Quy định tội gây rối trật tự công cộng theo đièu 318 BLHS

Những hành vi tưởng chừng bộc phát như tụ tập đông người, cãi vã hay xô xát nơi công cộng có thể không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính mà còn dẫn đến trách nhiệm hình sự. Vậy khi nào một hành vi cấu thành tội gây rối trật tự công cộng theo quy định của pháp luật Việt Nam, và ranh giới giữa vi phạm hành chính với tội phạm hình sự được xác định ra sao? Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, dưới đây, Công ty Luật Phong Gia sẽ phân tích các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến tội gây rối trật tự công cộng, bao gồm dấu hiệu cấu thành, mức xử phạt và các vấn đề pháp lý liên quan.

1. Tội gây rối trật tự công cộng là gì?

Tội gây rối trật tự công cộng là hành vi của cá nhân hoặc nhóm người thực hiện những hành động trái pháp luật tại nơi công cộng, làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc gây cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác.

Căn cứ theo Điều 318 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung) thì đây là hành vi nguy hiểm cho xã hội, có thể bị xử lý hình sự khi mức độ vi phạm nghiêm trọng, vượt quá ranh giới xử phạt hành chính.

2. Dấu hiệu pháp lý của tội gây rối trật tự công cộng

Để xác định một hành vi có cấu thành tội phạm hay không, cần xem xét hành vi đó dựa trên 4 dấu hiệu bao gồm (i) Khách thể của tội phạm; (ii) Mặt khách quan của tội phạm; (iii) Chủ thể của tội phạm; (iv) Mặt chủ quan của tội phạm.

2.1. Khách thể của tội phạm

Khách thể của tội phạm là những quan hệ xã hội được Luật Hình sự bảo vệ và bị tội phạm xâm hại. Đối với tội gây rối trật tự công cộng, khách thể chính là trật tự công cộng và an toàn xã hội tại nơi công cộng bao gồm trạng thái ổn định, có tổ chức, kỷ luật trong sinh hoạt chung của xã hội, bảo đảm cho các hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức và cá nhân được diễn ra một cách thông suốt, an toàn. 

Bất kỳ hành vi nào xâm phạm đến trật tự công cộng, nếp sống văn minh, an toàn xã hội tại nơi công cộng như đường phố, công viên, khu dân cư, cơ quan nhà nước,.. đều có thể cấu thành nên tội gây rối trật tự công cộng. 

2.2. Mặt khách quan của tội phạm

Mặt khách quan của tội phạm là mặt bên ngoài của tội phạm, bao gồm những biểu hiện của tội phạm diễn ra và tồn tại bên ngoài thế giới khách quan. Mặt khách quan của tội phạm bao gồm (i) Hành vi nguy hiểm cho xã hội; (ii) Hậu quả nguy hiểm cho xã hội; (iii) Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi nguy hiểm cho xã hội và hậu quả trực tiếp từ hành vi đó; (iv) Các điều kiện bên ngoài của việc thực hiện tội phạm như: thời gian, địa điểm, phương tiện, công cụ thực hiện tội phạm,…

Đối với tội gây rối trật tự công cộng, mặt khách quan được thể hiện qua các dấu hiệu sau:

• Hành vi nguy hiểm cho xã hội: Là các hành vi gây mất trật tự tại nơi công cộng như tụ tập đông người gây náo loạn, la hét, đập phá, đánh nhau, sử dụng hung khí, cản trở giao thông hoặc hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức. Các hành vi cụ thể có thể bao gồm: tụ tập đông người gây náo loạn, la hét, đập phá, đánh nhau, sử dụng hung khí, cản trở giao thông hoặc hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
• Hậu quả nguy hiểm cho xã hội: Hành vi này gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; làm gián đoạn hoạt động công cộng; gây hoang mang trong dư luận hoặc thiệt hại đến tài sản, sức khỏe của người khác. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, chỉ cần hành vi có tính chất nghiêm trọng cũng có thể bị xử lý hình sự mà không cần hậu quả thực tế xảy ra.
• Mối quan hệ nhân quả: Hậu quả xảy ra phải là kết quả trực tiếp từ hành vi gây rối trật tự công cộng của người phạm tội.
• Điều kiện thực hiện hành vi: Hành vi thường diễn ra tại nơi công cộng như đường phố, khu dân cư, nơi tổ chức sự kiện, khu vui chơi giải trí…; có thể sử dụng công cụ, phương tiện như hung khí, loa, phương tiện giao thông nhằm làm gia tăng mức độ gây rối.

2.3. Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội phạm là người có năng lực trách nhiệm hình sự, đạt độ tuổi luật định theo quy định của pháp luật hình sự hoặc pháp nhân thương mại đủ điều kiện theo quy định của pháp luật hình sự đã thực hiện hành vi phạm tội cụ thể.

Đối với tội gây rối trật tự công cộng, căn cứ theo Điều 318 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung) thì chủ thể của tội gây rối trật tự công cộng hiện nay chỉ có thể là cá nhân. Do đó, cá nhân nào từ đủ 16 tuổi trở lên, có năng lực trách nhiệm hình sự và thực hiện hành vi gây rối trật tự công cộng thì đều có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội danh trên.

2.4. Mặt chủ quan của tội phạm

Mặt chủ quan của tội phạm là mặt bên trong của tội phạm, là thái độ tâm lý của người phạm tội hoặc pháp nhân thương mại phạm tội đối với hành vi nguy hiểm cho xã hội do họ thực hiện và hậu quả do hành vì đó gây ra. Mặt chủ quan của tội phạm bao gồm các dấu hiệu: (i) Lỗi; (ii) Động cơ, (iii) Mục đích phạm tội.

Đối với tội gây rối trật tự công cộng, mặt chủ quan được thể hiện ở các điểm sau:

• Lỗi: Người phạm tội thực hiện hành vi với lỗi cố ý, thường là cố ý trực tiếp. Họ nhận thức được hành vi của mình có thể gây mất trật tự công cộng, ảnh hưởng đến an ninh, an toàn xã hội nhưng vẫn thực hiện.
• Động cơ, mục đích: Mặc dù đây không phải là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm. Tuy nhiên, trên thực tế, hành vi gây rối thường xuất phát từ các động cơ như bức xúc cá nhân, mâu thuẫn, kích động đám đông hoặc mong muốn thể hiện bản thân.

3. Phân biệt vi phạm hành chính và truy cứu trách nghiệm hình sự của tội gấy rối trật tự công cộng

Trên thực tế, không phải mọi hành vi gây mất trật tự công cộng đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc xử lý hành chính hay hình sự phụ thuộc vào tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi và hậu quả xảy ra.

• Xử phạt vi phạm hành chính: Áp dụng đối với những hành vi gây rối trật tự công cộng ở mức độ nhẹ, chưa gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Căn cứ theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 15/12/2025), hành vi gây rối trật tự công cộng hoặc tổ chức, thuê, giúp sức, xúi giục, lôi kéo, dụ dỗ, kích động người khác thực hiện hành vi gây rối trật tự công cộng nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng (mức phạt đối với cá nhân; tổ chức bị phạt gấp đôi). Các hành vi khác liên quan đến trật tự công cộng cũng được quy định mức phạt cụ thể tại Điều 8 Nghị định này.
• Truy cứu trách nhiệm hình sự: Áp dụng theo Điều 318 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) khi thuộc một trong các trường hợp sau:
  • Người nào gây rối trật tự công cộng gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; hoặc
  • Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm; hoặc
  • Đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.
• Trường hợp phạm tội thuộc một trong các tình tiết tăng nặng tại khoản 2 Điều 318 thì bị áp dụng khung hình phạt cao hơn (phạt tù từ 02 năm đến 07 năm), bao gồm:
  • Có tổ chức;
  • Dùng vũ khí, hung khí hoặc có hành vi phá phách;
  • Gây cản trở giao thông nghiêm trọng hoặc gây đình trệ hoạt động công cộng;
  • Xúi giục người khác gây rối;
  • Hành hung người can thiệp bảo vệ trật tự công cộng;
  • Tái phạm nguy hiểm.

Như vậy, ranh giới giữa xử phạt hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự được xác định chủ yếu dựa trên dấu hiệu “gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội” hoặc yếu tố tái phạm sau khi đã bị xử lý trước đó theo quy định tại Điều 318 Bộ luật Hình sự

4. Khung hình phạt đối với tội gây rối trật tự công cộng

Hiện nay theo Điều 318 Bộ luật Hình sự, mức hình phạt đối với tội gây rối trật tự công cộng được chia thành các khung như sau:

• Khung hình phạt thứ nhất: Phạt tiền từ 5 triệu đến 50 triệu đồng, hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm, hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm. Áp dụng khi hành vi gây rối ở mức độ cơ bản nhưng đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
• Khung hình phạt thứ hai: Phạt tù từ 2 năm đến 7 năm nếu có các tình tiết tăng nặng quy định tại khoản 2 Điều 318 Bộ luật này.

5. Dịch vụ Luật sư Hình sự tại Công ty Luật Phong Gia

Công ty Luật Phong Gia cung cấp dịch vụ Luật sư Hình sự chuyên sâu, hỗ trợ khách hàng trong các vụ việc liên quan đến tội gây rối trật tự công cộng cũng như các tội phạm khác theo quy định của pháp luật hình sự.

Chúng tôi tư vấn pháp lý ngay từ giai đoạn ban đầu, giúp khách hàng hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình khi làm việc với cơ quan tiến hành tố tụng; đồng thời hỗ trợ soạn thảo hồ sơ, thu thập chứng cứ và xây dựng phương án bảo vệ quyền lợi hợp pháp một cách hiệu quả.

Đội ngũ luật sư của Phong Gia có kinh nghiệm tham gia bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho khách hàng trong suốt quá trình điều tra, truy tố và xét xử. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng hỗ trợ khách hàng trong việc xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, tư vấn hướng xử lý phù hợp nhằm hạn chế tối đa rủi ro pháp lý.

6. Thông tin liên hệ

Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn của chúng tôi về vấn đề liên quan đến tội gây rối trật tự công cộng theo quy định của Bộ luật Hình sự hiện hành. Công ty Luật Phong Gia luôn sẵn sàng hỗ trợ quý khách hàng thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan đến tư vấn, bào chữa trong các vụ án hình sự, làm việc với cơ quan tiến hành tố tụng, cũng như giải quyết các vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử một cách nhanh chóng và hiệu quả. Để nhận được sự hỗ trợ tốt nhất, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua các kênh sau:

• Trụ sở chính: Số 29, Đường số 55, Phường An Khánh, TP. Hồ Chí Minh.
• Chi nhánh Hà Nội: D4-1 KĐT Ciputra, Phường Phú Thượng, TP. Hà Nội.
• Điện thoại: 0986 027 789
• Website: phonggialawfirm.com
• Email: luatphonggia@gmail.com
• Fanpage: Công Ty Luật TNHH Phong Gia
• Zalo OA: Tư vấn luật Phong Gia